Kỹ thuật Drafting trong NASCAR không phải là trò núp gió đơn thuần mà anh em hay thấy trong các game đua xe arcade. Nó là một ván cờ tốc độ cao, một điệu tango chết người ở 320km/h tại Daytona hay Talladega, nơi mà vật lý, lòng tin và một chút điên rồ quyết định ai sẽ là người chiến thắng. Hiểu được nó là hiểu được linh hồn của cuộc đua trên các superspeedway, nơi mà một cú bump draft sai lầm có thể tạo ra “The Big One” và chấm dứt cuộc đua của 20 chiếc xe trong chớp mắt.
Bản chất của Drafting: Không chỉ là “Núp gió”
Nhiều người mới xem NASCAR nghĩ đơn giản là xe sau chạy theo xe trước để đỡ gió. Đúng, nhưng chỉ là một phần nhỏ của câu chuyện. Bản chất của nó phức tạp và đẹp đẽ hơn nhiều, nằm ở môn khoa học tàn nhẫn mang tên khí động học.
Khí động học 101: Bong bóng áp suất thấp
Hãy tưởng tượng chiếc xe đua như một con dao rạch không khí. Khi nó lao đi, nó tạo ra một vùng áp suất cao ở mũi xe và một “bong bóng” áp suất cực thấp ở đuôi xe. Cái bong bóng này giống như một máy hút bụi, nó kéo ngược chiếc xe lại, làm giảm tốc độ tối đa.
Khi một chiếc xe thứ hai chạy vào ngay sau, nó lấp đầy cái khoảng trống chân không đó. Kết quả? Xe trước không còn bị lực cản hút ngược, và xe sau thì được che chắn khỏi luồng gió trực diện. Cả hai đều thoát khỏi gông cùm của lực cản không khí.
“Two can go faster than one”: Phép toán kỳ diệu
Đây là lúc điều điên rồ xảy ra. Vì cả hai xe đều giảm được lực cản, chúng có thể đạt tốc độ cao hơn đáng kể so với khi chạy một mình. Động cơ không cần gồng lên để chống lại không khí nữa, vòng tua máy (RPM) tăng vọt. Đây chính là lý do bạn thấy hai chiếc xe bỗng dưt vọt lên, bỏ xa một tay đua đang đơn độc. Nó không phải ảo thuật, nó là vật lý thuần túy.
Tại sao chỉ hiệu quả trên Superspeedway?
Drafting có tác dụng ở mọi đường đua, nhưng chỉ ở những “chảo lửa” như Daytona và Talladega, nó mới trở thành yếu tố quyết định. Lý do là vì ở đây, các tay đua gần như không bao giờ nhả ga. Họ luôn ở tốc độ tối đa, khiến lực cản không khí trở thành kẻ thù số một. Trên những đường đua ngắn hơn, kỹ năng vào cua và phanh quan trọng hơn nhiều.
Các “Vũ điệu” Drafting trên đường đua
Drafting không chỉ có một kiểu. Nó là cả một nghệ thuật với nhiều trường phái và chiêu thức khác nhau, mỗi chiêu đều có ưu và nhược điểm riêng.
The Tandem Draft: Kỷ nguyên đã qua nhưng vẫn đáng nhớ
Đây là kiểu drafting cực đoan nhất, khi xe sau dí thẳng mũi vào đuôi xe trước, tạo thành một khối thống nhất. Nó tạo ra tốc độ kinh hoàng nhưng cực kỳ nguy hiểm vì xe sau gần như không có không khí để làm mát động cơ và không nhìn thấy gì phía trước. NASCAR đã phải thay đổi luật để hạn chế kiểu đua này sau những tai nạn kinh hoàng.
The Bump Draft: Nghệ thuật “hôn đuôi” đầy rủi ro
Đây là kỹ thuật phổ biến nhất hiện nay. Tay đua phía sau sẽ chủ động “hôn nhẹ” vào đuôi xe phía trước để truyền thêm động năng, đẩy cả hai về phía trước. Một cú đẩy đúng lúc có thể giúp đồng đội của bạn vượt lên. Nhưng chỉ cần lệch một chút, nó sẽ biến xe trước thành một con quay và gây ra tai nạn liên hoàn. Cá nhân tôi thấy đây là kỹ năng phân biệt giữa một tay đua giỏi và một huyền thoại.
The Slingshot: Cú pass kinh điển của mọi huyền thoại
Đây là hình ảnh biểu tượng nhất. Sau khi núp gió để tích tốc độ, tay đua phía sau sẽ đánh lái thoát ra khỏi luồng khí của xe trước. Ngay lập tức, luồng không khí tốc độ cao sẽ “bắn” chiếc xe về phía trước như một viên đạn cao su, tạo ra một cú vượt ngoạn mục ngay tại vạch đích. Khoảnh khắc Dale Earnhardt Sr. thực hiện nó là một trong những hình ảnh bất tử của môn thể thao này.
Mặt trái của Drafting: Ranh giới giữa đồng đội và kẻ thù
Trên superspeedway, không có bạn bè tuyệt đối, chỉ có đối tác tạm thời. Drafting là một con dao hai lưỡi, nó có thể đưa bạn lên đỉnh vinh quang hoặc chôn vùi bạn trong một đống sắt vụn.
“The Big One”: Khi một sai lầm kéo theo cả đoàn đua
Vì các xe chạy quá gần nhau trong một đoàn lớn, chỉ cần một sai lầm nhỏ của một người, ví dụ như một cú bump draft quá mạnh, là đủ để tạo hiệu ứng domino. “The Big One” là tên gọi cho những vụ tai nạn liên hoàn kinh hoàng dính đến 10, 20, thậm chí 30 xe. Nó là đặc sản đáng sợ của Daytona và Talladega.
Sự tin tưởng là vàng: Tại sao không phải ai cũng draft chung được?
Bạn sẽ không bao giờ đẩy một tay đua mà bạn không tin tưởng. Bạn phải tin rằng anh ta sẽ không đột ngột phanh hay đổi làn, và anh ta cũng phải tin rằng bạn sẽ không húc đít anh ta một cách ngu ngốc. Mối quan hệ này được xây dựng qua nhiều năm, đó là lý do tại sao các tay đua đồng đội thường làm việc rất ăn ý với nhau.
“Hanging someone out to dry”: Đòn trừng phạt tàn nhẫn nhất
Đây là hành động bỏ rơi đối tác drafting của bạn. Khi hai làn xe đang hình thành, bạn đột ngột chuyển làn, bỏ mặc người đã giúp bạn ở làn cũ. Không có ai đẩy, người đó sẽ bị cả đoàn tàu hai bên nuốt chửng và rơi xuống cuối đoàn đua trong vài giây. Đó là một đòn tâm lý cực kỳ đau đớn.
Những bậc thầy Drafting trong lịch sử NASCAR
Không phải ai sinh ra cũng để drafting. Có những tay đua mà tên tuổi của họ gắn liền với nghệ thuật điều khiển luồng không khí này.
Dale Earnhardt Sr. – “The Intimidator”
Không ai có thể nói về drafting mà không nhắc đến Dale Sr. Ông có thể “nhìn thấy” không khí. Ông biết chính xác khi nào cần đẩy, khi nào cần bỏ, và làm cách nào để điều khiển cả đoàn đua theo ý mình chỉ bằng những chuyển động nhỏ nhất. Ông là nỗi khiếp sợ và cũng là sự ngưỡng mộ của mọi đối thủ.
Denny Hamlin – Bậc thầy của Daytona 500
Ở thế hệ hiện tại, Denny Hamlin là vua của Daytona. Anh ta có một sự kiên nhẫn đáng kinh ngạc, luôn biết cách đặt mình vào đúng vị trí ở vòng đua cuối cùng. Ba chiến thắng tại Daytona 500 không phải là may mắn, đó là đẳng cấp.
Ryan Blaney và nghệ thuật đẩy đồng đội về đích
Ryan Blaney nổi tiếng là một trong những người đẩy tốt nhất trong lịch sử. Anh ta có khả năng đẩy đồng đội (Team Penske) một cách hoàn hảo để họ giành chiến thắng, kể cả khi phải hy sinh vị trí của mình. Chiến thắng của Austin Cindric tại Daytona 500 năm 2022 có công rất lớn từ cú đẩy quyết định của Blaney.
Quan điểm cá nhân: Drafting là nghệ thuật hay chỉ là may rủi?
Nhiều người cho rằng đua xe ở superspeedway chỉ là xổ số, ai may mắn thì thắng. Theo kinh nghiệm tôi thấy, quan điểm đó hoàn toàn sai lầm. May mắn có tồn tại, nhưng nó chỉ là một phần nhỏ.
Yếu tố kỹ năng: Đọc tình huống và chọn bạn nhảy
Một tay đua drafting giỏi phải có bộ não của một kỳ thủ cờ vua. Anh ta phải tính toán trước hàng chục nước đi, dự đoán động thái của các làn xe khác, và quan trọng nhất là chọn đúng “bạn nhảy” vào thời điểm quyết định. Đẩy nhầm người có thể khiến bạn bị bỏ rơi ngay lập tức.
Yếu tố may mắn: Bạn không thể kiểm soát 39 tay đua khác
Đây là yếu tố may rủi. Bạn có thể làm mọi thứ hoàn hảo, nhưng nếu một tay đua nào đó ở phía trước 10 xe phạm sai lầm và gây ra “The Big One”, bạn vẫn sẽ bị cuốn vào. Đó là sự thật tàn nhẫn của cuộc chơi.
Tương lai của drafting với xe Next Gen
Chiếc xe Next Gen mới đã thay đổi một chút cuộc chơi. Cản trước và sau phẳng hơn khiến việc bump draft trở nên khó khăn và nguy hiểm hơn. Tuy nhiên, bản chất của drafting vẫn không đổi. Các đội và tay đua vẫn đang tìm cách để thuần hóa con quái vật khí động học mới này, hứa hẹn sẽ tạo ra những chiến thuật thậm chí còn khó lường hơn.
Kết luận
Kỹ thuật Drafting trong NASCAR là sự kết hợp đỉnh cao giữa khoa học, kỹ năng, lòng can đảm và sự tin tưởng. Nó biến những cuộc đua trên superspeedway thành một ván cờ tốc độ cao, nơi mỗi quyết định đều có thể định đoạt số phận. Lần tới khi bạn xem một cuộc đua ở Daytona và thấy một đoàn tàu xe lao vun vút, hãy nhớ rằng đó không phải là một sự hỗn loạn ngẫu nhiên. Đó là một vũ điệu được tính toán đến từng centimet, một màn trình diễn của những bậc thầy điều khiển không khí.