NASCAR là gì? Nhiều người lướt qua sẽ nghĩ đây là môn đua xe ô tô chỉ chạy vòng vòng trong một cái sân hình bầu dục, tẻ nhạt và không có gì đặc sắc so với F1. Nhưng đó là một sai lầm chết người. NASCAR không chỉ là đua xe, nó là một dạng đấu vật hạng nặng trên bốn bánh xe, một cuộc chiến cân não ở tốc độ 300 km/h, nơi một cú núp gió (drafting) sai lầm có thể tạo ra một vụ va chạm liên hoàn 20 xe. Đây là môn thể thao của chiến thuật đồng đội, của những pha xử lý tính bằng mili giây trong pit stop, và của sự gan góc thuần túy.
Bản chất của NASCAR: Hơn cả việc “chạy vòng tròn”
Nhiều người, đặc biệt là fan F1, thường chê bai sự đơn giản của đường đua oval. Nhưng chính sự đơn giản đó lại tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt đến nghẹt thở, nơi mọi sai lầm nhỏ nhất đều phải trả giá đắt.
“Stock car” – Những cỗ máy tưởng quen mà lạ
Từ “Stock car” dễ gây hiểu lầm rằng đây là những chiếc xe thương mại được độ lại. Thực tế hoàn toàn không phải. Đây là những con quái vật được chế tạo riêng cho đường đua, với khung gầm ống thép, động cơ V8 gầm rú tạo ra hơn 750 mã lực, nhưng khoác lên mình lớp vỏ của những chiếc xe quen thuộc như Ford Mustang, Chevrolet Camaro hay Toyota Camry. Chúng không có phanh ABS, không kiểm soát lực kéo, không có bất kỳ công nghệ hỗ trợ nào. Tất cả phụ thuộc vào kỹ năng thuần túy của tay đua.
Sân đua hình bầu dục (Oval): Đấu trường của tốc độ và va chạm
Không giống như đường đua F1 với nhiều góc cua phức tạp, đường đua oval của NASCAR buộc các tay đua phải duy trì tốc độ cực cao gần như trong suốt cuộc đua. Điều này tạo ra một đoàn xe khổng lồ, chạy san sát nhau chỉ cách vài centimet. Mọi thứ giống như một nồi áp suất, chỉ cần một người mắc lỗi, cả đoàn xe phía sau có thể bị cuốn vào một thảm họa được gọi là “The Big One”.
Drafting – Nghệ thuật núp gió chết người
Đây là kỹ năng định đoạt thắng thua. Khi một chiếc xe chạy ở tốc độ cao, nó tạo ra một vùng áp suất thấp phía sau. Xe sau có thể “núp” vào vùng này để giảm lực cản không khí, tiết kiệm nhiên liệu và đạt tốc độ cao hơn. Các tay đua phải phối hợp với nhau, tạo thành những “đoàn tàu” núp gió để cùng nhau vượt lên. Nhưng đây cũng là con dao hai lưỡi, vì chỉ cần một cú đẩy nhẹ từ xe sau cũng đủ để khiến xe trước mất lái.
Pit stop: Cuộc chiến 12 giây quyết định cả cuộc đua
Nếu bạn nghĩ pit stop của F1 (dưới 3 giây) là đỉnh cao thì hãy xem NASCAR. Một đội pit gồm 5 người phải thay 4 bánh xe, đổ đầy bình xăng 70 lít và thực hiện các điều chỉnh nhỏ chỉ trong vòng 12-15 giây. Họ không dùng súng bắn ốc tự động nhả ốc như F1, mà phải vặn từng con ốc ra và vào. Một giây chậm trễ trong pit có thể khiến tay đua mất chục vị trí trên đường đua.
Tại sao NASCAR lại là “Vua” tại Mỹ?
Để hiểu sức hút của NASCAR, phải hiểu văn hóa Mỹ. Nó không hào nhoáng, không “quý tộc” như F1. Nó gai góc, trần trụi và gần gũi với tầng lớp lao động.
Văn hóa và sự gần gũi: Đua xe của mọi nhà
Các tay đua không phải là những siêu sao xa cách. Họ là những người hùng của địa phương, xuất thân từ những thị trấn nhỏ. Người hâm mộ có thể tiếp cận paddock, gặp gỡ tay đua, và cảm nhận được mùi xăng, mùi lốp cháy. Nó mang đậm tính cộng đồng, một buổi tụ tập cuối tuần của cả gia đình, giống như người Việt Nam đi xem bóng đá vậy.
Kịch tính đến từ sự đơn giản
Chính vì luật chơi và cấu trúc xe khá tương đồng, sự khác biệt nằm hoàn toàn ở tài năng của tay đua và chiến thuật của đội. Không có chuyện một đội thống trị tuyệt đối từ năm này qua năm khác chỉ vì công nghệ xe vượt trội. Bất kỳ ai trong số 40 tay đua đều có cơ hội chiến thắng, tạo ra sự khó đoán đến phút chót.
Những màn so kè “cà khịa” và va chạm nảy lửa
Triết lý của NASCAR là “Rubbin’ is racin'” (Cọ xát chính là đua xe). Những cú va chạm nhẹ, những pha “chèn ép” đối thủ vào tường là một phần của cuộc chơi. Mối thù giữa các tay đua kéo dài từ mùa này qua mùa khác, và đôi khi được giải quyết bằng nắm đấm ngay sau cuộc đua. Chính cái chất “cao bồi” này đã tạo nên một phần lớn sức hấp dẫn.
Các “Series” chính và những ngôi sao hàng đầu
Hệ thống của NASCAR có 3 giải đấu cấp quốc gia chính, giống như V-League 1, giải Hạng Nhất và Hạng Nhì của bóng đá.
NASCAR Cup Series: Đấu trường đỉnh cao nhất
Đây là giải đấu danh giá nhất, nơi quy tụ 40 tay đua hàng đầu thế giới. Vô địch Cup Series là đỉnh cao sự nghiệp mà mọi tay đua đều ao ước. Các sự kiện lớn như Daytona 500 hay Coca-Cola 600 đều thuộc hệ thống này.
Xfinity Series và Truck Series: Bệ phóng cho các tài năng
Xfinity Series được coi là giải hạng hai, sử dụng những chiếc xe có sức mạnh thấp hơn một chút. Truck Series thì lại rất độc đáo với cuộc đua của những chiếc xe bán tải đã được độ lại. Đây là nơi các tài năng trẻ rèn gũa kỹ năng trước khi lên Cup Series.
Những huyền thoại bất tử: Dale Earnhardt, Richard Petty
Không thể nói về NASCAR mà không nhắc đến Richard “The King” Petty với 200 chiến thắng và 7 chức vô địch. Hay Dale Earnhardt, “The Intimidator”, một tay đua với phong cách hổ báo và không khoan nhượng, người đã trở thành biểu tượng vĩ đại của môn thể thao này trước khi qua đời trong một tai nạn tại Daytona 500 năm 2001.
Các tay đua đáng chú ý hiện tại
Hiện nay, những cái tên như Kyle Larson, Chase Elliott, Denny Hamlin hay Kyle Busch đang là những thế lực thống trị đường đua, kế thừa di sản của các huyền thoại đi trước.
Theo dõi NASCAR tại Việt Nam: Cần chuẩn bị những gì?
Xem NASCAR ở Việt Nam không quá khó, nhưng cần một chút chuẩn bị để có trải nghiệm tốt nhất.
Lịch thi đấu và múi giờ cần lưu ý
Hầu hết các cuộc đua diễn ra vào tối Chủ Nhật theo giờ Mỹ, tức là rạng sáng ngày Thứ Hai ở Việt Nam (khoảng 1h-3h sáng). Đây là một thử thách không nhỏ. Bạn cần theo dõi lịch thi đấu trên trang chủ NASCAR.com và đặt báo thức sẵn sàng.
Các kênh xem và cộng đồng
Ở Việt Nam, việc tìm kênh truyền hình chính thống phát sóng NASCAR khá khó khăn. Anh em thường tìm đến các trang streaming thể thao quốc tế hoặc tham gia các cộng đồng, diễn đàn về motorsport để tìm link xem. Facebook có một vài nhóm nhỏ nhưng chất lượng dành cho fan NASCAR Việt Nam.
Bắt đầu từ đâu? Daytona 500 – Sự kiện không thể bỏ lỡ
Nếu bạn là người mới, hãy bắt đầu bằng Daytona 500. Đây là cuộc đua mở màn mùa giải, được ví như Super Bowl của NASCAR. Nó diễn ra trên một trong những đường đua tốc độ và nguy hiểm nhất, luôn mang đến những pha cạnh tranh và tai nạn kinh hoàng. Xem xong Daytona 500, bạn sẽ hiểu tại sao môn này lại gây nghiện.
Góc nhìn cá nhân: NASCAR có thực sự “nhàm chán”?
Thẳng thắn mà nói, cá nhân tôi từng nghĩ NASCAR là một môn thể thao thiếu muối. Tôi đã quen với những màn phô diễn công nghệ và những góc cua kỹ thuật của F1. Chỉ chạy vòng tròn thì có gì hay?
Phá vỡ định kiến về đua xe vòng tròn
Suy nghĩ của tôi đã thay đổi hoàn toàn sau khi xem hết một chặng đua ở Talladega. Tôi nhận ra rằng, đường đua đơn giản chỉ là cái nền để tôn vinh cuộc chiến giữa người với người. Khi 40 chiếc xe lao đi với vận tốc 320km/h và chỉ cách nhau vài gang tay, không có chỗ cho sự nhàm chán, chỉ có sự căng thẳng tột độ.
Cái hay nằm ở cuộc chiến tâm lý và chiến thuật
Cái hay của NASCAR không nằm ở từng góc cua, mà nằm ở cuộc chiến marathon kéo dài 3-4 tiếng đồng hồ. Đội đua phải tính toán từng giọt xăng, quyết định khi nào vào pit, khi nào nên tấn công, khi nào cần “dưỡng lốp”. Tay đua phải đọc vị đối thủ, chọn đúng người để “núp gió” và biết lúc nào phải phá vỡ liên minh để vượt lên. Nó là cờ vua ở tốc độ của máy bay phản lực.
Lời khuyên cho người mới muốn “nhập môn”
Đừng chỉ xem highlight. Hãy dành thời gian xem trọn vẹn một cuộc đua, lắng nghe bình luận viên phân tích chiến thuật, để ý đến những cuộc đối thoại qua radio giữa tay đua và đội trưởng kỹ thuật. Khi đó, bạn sẽ thấy một thế giới hoàn toàn khác mở ra sau những vòng đua tưởng chừng như vô tận.
Kết luận
NASCAR không phải là một môn thể thao dễ xem, dễ cảm với tất cả mọi người, đặc biệt là với những ai đã quen với F1. Nó ồn ào, hỗn loạn, và đôi khi có phần “thô lỗ”. Nhưng ẩn sau vẻ ngoài đó là một trong những loại hình đua xe cạnh tranh, kịch tính và giàu chiến thuật nhất hành tinh. Nó là một phần của văn hóa Mỹ, là cuộc chiến của ý chí và lòng dũng cảm. Nếu bạn muốn tìm một trải nghiệm đua xe Mỹ đích thực, nơi những pha va chạm và chiến thuật đồng đội được đặt lên hàng đầu, thì NASCAR chính là đấu trường dành cho bạn.